X
تبلیغات
مطالب و مقالات
مطالب و مقالات
یادادشتها و مقالات من

معلم راهبر دل ها به قلّه هاي  راز آلود كمال است . نا خدايي است كه كشتي نشستگان را به آرامش ساحل مي رساند .با غباني است كه در مزرعه قلب ها ايمان مي افشاند . چشم ها را به تماشاي روشني عادت مي دهد، لب ها را به ترنم روحنوازترين نغمه ها مي خواند و جاده هاي نوراني را به گام هاي رهنوردان نشان مي دهد .

(( معلّم ، باغبان مزرعه ي قلبهاست .))2

2 ـ معلّمان چه كساني هستند؟

معلمان ، خوب ترين خوبان خدايند . عاشقاني هستند كه "خوب " مي بينند، "خوب" مي خواهند و همه را "خوب" مي خواهند . مفسّر "خوبي" و منتشر كننده ي خوبي هستند و اگر اين خوبان نبودند خورشيد شوق تابيدن نداشت و آسمان سرِ سرافرازي!

اگر معلمان نبودند نسيم نمي وزيد ، گياهي نمي رست ، چشمه اي نمي جوشيد و جهان تاريكستاني بود خاموش و ساكت و بيروح! و معلم چقدر بزرگ است كه خدا در نخستين پيام خويش به بزرگترين پيامبرش خود را "معلم " مي خواند و پيامبر نيزدر معرفّي خويش (( انّما بُعثت معلماً ))مي گويد يعني من نيز معلمم !3

 علي (ع)فرمودند : « مَن عَلَّمَني حَرفاً   فَقَد صيرني عَبداً»

هر آن كس كه آموخت حرفي به من                    سزد گر كند بنده ي خويشتن

بعد از كلام خدا وند در قرآن كريم و پيامبر اكرم(ص) ، كلامي والاتر ، جامع تر و اثربخش تر از گفتار علي (ع) در باره ي ارزش معلّم و تكريم شخصيّت او وجود ندارد .

كسي كه وجودش معناگر تواضع ، نگاهش روشنگر خانه ي دل ، كلامش حكايتگر شيريني هاي زندگي ، گامهايش ترسيمگر طريق هدايت و رستگاري و همه ي فكر و انديشه اش جلوه گر خود شكوفايي است ، يعني «معــــــــلّم » " معلّمي" كه شخصيت او آميزه اي از مهر و صفا ، بصيرت و تعهد، منطق و استواري، صبوري و گذشت و ايثار است.

3ـ رسالت اجتماعي معلّم

بايد دانست كه مهم ترين كار اجتماعي كه همان آموزش مي باشد ساده ترين كار معلّم است . كار معلّم تنها در آموزش مطالب درسي خلاصه نمي شود، كار او موقعي اهمّيّت دارد كه با پرورش همراه باشد، جهت فكري، آينده نگري و راه و روش با ديگران بودن واز منافع فردي به نفع جمع گذشتن را به دانش آموزان بياموزد. اجتماعي پيشرفته و پيشرو و موفق است كه معلم خوب دارد، مدرسه ي خوب دارد. در هر نظام آموزشي از ميان عناصرآن  معلمان به عنوان خط مقدم و عامل تحقق بخشي اهداف آن نظام تلقي مي شوند. معلمان مي توانند با وجود كمبود امكانات و فضاي آموزشي ، بستري لازم را براي يادگيري ورشد فراگيران تسهيل و فراهم كنندو با به كارگيري شيوه ها و الگوهاي مناسب موجب رشد فكري ، اجتماعي ، عاطفي، اخلاقي و خلاقيت آنان شوند.

به يقين با داشتن معلماني شايسته، مي توان چهره ي سازمان هاي آموزشي را دگرگون ساخت و فضاي مدارس را به فضايي صميمي ، بالنده و روح افزا تبديل كرد كه به قول نظيري نيشابوري :

درس معلم اربود زمزمه ي محبّتي              جمعه به مكتب آورد طفل گريز پاي را

طبق آيات و روايات ، هدايت و ارشاد مردم به راه حق، نوعي احيا مي باشد و گمراه كردن مردم، نوعي قتل است سوره انفال ، آيه (24 ) دعوت پيامبر را مايه ي حيات مردم مي خواند: « دعاكم لما يحييكم» 

چرا که خداوند متعال فرموده: «وَمَنْ أَحْياهَا فَکَأَنَّمَآ أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا»4؛ «هر کس فردى را زنده کند، مثل اين است که تمام مردم را زنده کرده است.» يعنى اينکه از کفر به سوى ايمان راهنمايى و ارشادش نمايد.»

شرط اوّل آن است كه معلّم بايد قدر خود را بداند و منزلت خويش را بشناسد، يعني مواظب باشد تا اولاً خود را ارزان نفروشد، ثانياً ، احساس مسئوليّت كند چون قدر و منزلت هرچه بالاتر باشد ، مسئوليّت سنگين تر است. از نظر پروردگار عالم، كار معلّم ، كارخداست و نقش او در جامعه نقش پيغمبر اكرم است ، نقش همه ي انبياء و اوصياء و بالاخره نقش روحانيّت است . اولين سوره اي كه بر  پيغمبر اكرم«ص»نازل شده است، سوره ي علق است ، مي فرمايد: (1 )إقْراْ بِاسْمِ رَبّك الَّذِي خَلَق‌َ  (2 ) خَلَقَ  الْإ نسانَ مِن  عَلَقٍ (3 ) إقْراْ  و رَبُّك  الأَكْرَمُ (4) الَّذي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ (5)عَلَّمَ الانسانَ مَا لَمْ  يَعْلَمْ»5

بخوان به نام پروردگارت كه ( هستي را ) آفريد . ( او كه ) انسان را از خون بسته آفريد. بخوان كه پروردگار تو از همه گرامي تر است . او كه با قلم آموخت . آنچه را كه انسان نمي دانست  به او آموخت .

در تفسير نوين مي خوانيم : آن جا كه به مسئله آفرينش انسان نظر دارد ، خداوند ، خود را كريم خوانده :  «ما غرّك بربّك الكريم الّذي خلقك»6  ولي آن جا كه موضوع خواندن و يادگيري و قلم مطرح است ، خود را اكرم خوانده است.« إقْراْ  و رَبُّك  الأَكْرَمُ  الَّذي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ»7

اين آياتي است كه در همان وهله ي اوّل بر پيغمبر اكرم«ص»نازل شدو در اين آيات پروردگار عالم خود را يك معلّم قلمداد مي كند. مي فرمايد، پروردگارت اكرم است، براي اين كه معلّم است . ودر سوره ي جمعه مي فرمايد كه هدف از بعثت رسول اكرم «ص» ، هدف از آمدن قرآن و هدف از آمدن همه ي پيامبران و همه ي كتاب هاي آسماني همانا « آموزش و پرورش » است . قرآن مي گويد، كارمعلّم كارخداست ، نقش او، نقش انبيا و نقش همه ي كتاب هاي آسماني است . از نظر خداوند، كار معلم كار خداست و نقش او نقش پيامبر اكرم«ص» در جامعه است. خداوند در قرآن كريم بالاترين درجات را براي معلّم منظور نموده است و نهج البلاغه نيز بهاي معلّم را با بهشت مقايسه كرده است.

از افتخارات اسلام اين است كه كارش را با قرائت و علم و قلم شروع كرد و اولين فرمان خداوند به پيامبرش فرمان فرهنگي بود . خواندن لوحي كه براي اولين بار در برابر پيامبر باز شد، منظم و مكتوب بود.8

 

5 ـ ارزش و احترام معلم :

«الْعُلَماءُباقُونَ ما بَقِيَ الدَّهْرُ: أعْيانُهُم مَفْقُودَةٌ ، وَ أمْثالُهُمْ فِي الْقُلُوبِ مَوْجُودَةٌ .» 9

«دانشمندان ، تا دنيا برقرار است زنده اند ، بدن هايشان گرچه در زمين پنهان امّا ياد آنان در دل ها هميشه زنده است .»

«لا تَجْعَلَنَّ ذَرَبَ لِسانِكَ عَلَي مَنْ أنْطَقًَكَ ، وَ بلاغَةَ قَوْلِك عَلَي مَنْ سَدَّدَكَ . باآن كس كه تو را سخن آموخت به درشتي سخن مگو،و با كسي كه راه نيكو سخن گفتن به تو آموخت ، لافِ بلاغت مزن .» 10

6 ـ ويژگي هاي معلّم

1 ـ تخصّص و تعهد : يكي از ويژگي هاي معلم خوب ، داشتن تخصّص در كار است و اگر معلّم و دبير، تخصّص در كار نداشته باشند نه تنها خدمتي نمي توانند انجام دهند ، بلكه كارشان مضر و مصيبت زا خواهد بود . اسلام هم اين كار را تأييد نموده است تا آن جاكه مي فرمايد: « من تقدم علي قوم و فيهم افضل منه خان الله و رسوله والمؤمنين»11

« اگر كسي كاري را قبول كند، در حالي كه فردي افضل از اوست، نه فقط به جامعه خود ، بلكه به خدا و رسول خدا و مؤمنين خيانت نموده است .»و علي (ع) مي فرمايند: «قِيمَةُ كُلِّ امْرِئ ٍ ما يُحْسِنُهُ . ارزش هركس به مقدار دانايي و تخصّص اوست .»12

2 ـ امانتداري: معلم بايد بداند امانتداراست، امانتي كه در دست معلّم است خطير، پرقيمت ، ظريف و حسّاس است.« به نماز و روزه مردم و حج مردم ننگريد ، به صداقت و امانتداري آنان بنگريد. » 13پيامبر اكرم در آخرين لحظه هاي عمر خود به حضرت علي (ع) فرموند « امانت را به صاحبش برگردان ، چه نيكوكار باشد و چه گناهكار، ارزشمند باشد يا ناچيز ، اگر چه مقداري نخ باشد و يا پارچه و لباسي دوخته شده .»14 و در قرآن كريم آمده است « وَالّذينَ هُمْ لِأَمَاناتِهِم وَ عَهْدِهِمْ رَاعونَ. ومؤمنان كساني هستند كه امانت ها و پيمان هاي خود را رعايت مي كنند . »15

3 ـ علم : يكي ديگراز ويژگي هاي معلّم، علم و آگاهي است ، علم معلمّ كه ميراثي است گرانبها ،بايد براي دانش آموز به وديعه گذاشته شودزيرا كه حضرت علــي (ع) مي فرمايند: «العلمُ وراثةٌ كريمةٌ و نعمهٌ عميةٌ ، علم و دانش ميراثي است گران سنگ و نعمتي است عام »16

4 ـ اخلاص : شرط ديگر ،  براي معلّمي كه مي خواهد كارش براي جامعه مفيد و پربركت باشد داشتن «اخلاص» است كه براي خدا انجام شود و مدرسه و كلاس و گفتار و كردارش همه و همه رنگ خدايي داشته باشد واگر تعليم براي خدا و كارمعلم از روي «اخلاص» باشد، كلاس نقش مسجد را خواهد داشت و كار معلم افضل عبادات خواهد شد. 

 

پي نوشت ها :

1 ـ سوره طه، آيات 30 ـ24

2 ـ ماهنامه تربيت سال هشتم ارديبهشت ماه 72، ص4 .

3 ـ همان ، ص 4. 

4 ـ سوره مائده، آيه 32 .

5 ـ سوره علق، آيات 5 ـ1

6 ـ سوره انفطار، آيات 7 ـ6

7 ـ سوره علق آيات 5 ـ4

8 ـ  قرائتي ،محسن ،تفسير نور، جلد 12 ص533

9 ـ نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتي، حكمت 174 /3

10 ـ ، همان ، حكمت 411

11 ـ مظاهري، ويزگي هاي معلم خوب ، ص 138 .

12 ـ نهج البلاغه ، ترجمه محمد دشتي، حكمت 81

13 ـ قرائتي ،محسن ،تفسير نور، جلد8ص85

14 ـ همان ،

15 ـ سوره مومنون ، آيه 8

16 ـ غررالحكم ج 1
ارسال در تاريخ چهارشنبه دوم شهریور 1390 توسط محمد سعیدی اصل
.: Weblog Themes By Blog Skin :.

شارژ ایرانسل

فروشگاه اينترنتي ايران آرنا

تفریح و سرگرمی

دانلود